Concept Beginselverklaring

28 aug 2008

1. Missie en Visie

De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) wil een Nederland waar

mensen de ruimte krijgen. De ruimte om iets buitengewoons te maken

van hun leven. Om het leven niet zomaar voorbij te laten gaan, maar het

juist met verve te leven.

De VVD gaat in het offensief tegen de terreur van de middelmaat. Vóór de

hardwerkende Nederlander die vorm en inhoud geeft aan de eigen

toekomst. Vóór vakmensen, leraren, politieagenten en wie werkt in de

verzorging. Vóór wie het lef heeft een eigen bedrijf te beginnen. De VVD

strijdt voor verheffing van de onderklasse: door goed onderwijs en door

mensen niet afhankelijk te maken van de overheid maar hen te helpen op

eigen benen te staan.

De VVD wil er zijn voor ieder die iets van zijn of haar leven wil maken.

De VVD is optimistisch. Over de toekomst, over de kansen van komende

generaties. Over een sterk, toonaangevend Nederland in Europa en de

wereld. Nederland heeft een rijke traditie van eigen initiatief, optimisme

en durf. De Nederlandse droom is nauw verbonden met de liberale droom.

 

 

 

2. Vrijheid en Verantwoordelijkheid

De VVD is een liberale partij. Zij beschouwt de individuele vrijheid, zowel in geestelijk als

in materieel opzicht, als het hoogste goed. Ieder mens heeft recht op vrijheid van

meningsuiting en op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, integriteit van het

eigen lichaam en zelfbeschikking. Voorts beschouwt de VVD de verantwoordelijkheid als

het ethisch fundament onder een samenleving van vrije mensen. Vrijheid en

verantwoordelijkheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ieder mens draagt in

vrijheid niet alleen de verantwoordelijkheid voor zichzelf, maar houdt ook rekening met

de vrijheid van anderen en met de vrije samenleving als geheel.

Uit vrijheid en verantwoordelijkheid vloeien andere liberale beginselen

voort: gelijkwaardigheid, verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid.

De VVD staat open voor iedereen die met haar de liberale beginselen

deelt. Zij wil de plek zijn voor alle mensen die zich met rede en passie

willen inzetten voor het vergroten van het liberale gehalte van de

samenleving.

 

 

 

3. Het belang van onderwijs

Toegang tot hoogwaardig en passend onderwijs is onontbeerlijk om het

vrije individu in zijn kracht te zetten. Onderwijs verheft mensen uit

achterstand en armoede. Het zorgt voor het leren ontwikkelen van een

eigen mening, draagt bij aan eerlijke kansen en daagt uit tot excelleren.

Goed onderwijs gedijt het beste in een kleinschalige omgeving. Leraren

zijn voor de VVD de sleutel tot succes in het onderwijs. Zij dienen de

ruimte te krijgen om hun vak optimaal uit te oefenen. De overdracht van

kennis en kunde is en blijft de eerste taak van het onderwijs.

 

 

 

4. De hechte samenleving

De mens is een sociaal wezen. Het bezielend verband in onze

samenleving wordt niet van bovenaf opgelegd, maar komt tot stand

dankzij vrijwillige relaties tussen vrije mensen. Het staat elk mens vrij om

de sociale relaties van zijn of haar keuze aan te gaan, net zoals het

iedereen vrij staat weer uit die verbanden te treden.

Goed burgerschap, ook van immigranten, houdt in dat een individu zich in

zijn handelen rekenschap geeft van de cultuur en de bijbehorende

normen van onze samenleving. De Nederlandse samenleving vindt haar

oorsprong in de joods-christelijke traditie, het humanisme en de

Verlichting. Deze beschavingsfundamenten vormen samen met de

Nederlandse taal, de vaderlandse geschiedenis en de Grondwet de

grondslag voor onze nationale identiteit.

 

 

 

5. De democratische rechtsstaat

De VVD streeft naar een krachtige, kleine staat met gezonde

overheidsfinanciën. Alleen taken die de samenleving van belang vindt en

die niet of niet zelfstandig door individuen of groepen kunnen worden

vervuld, behoort de staat te stimuleren dan wel op zich te nemen.

Belastingheffing is onvermijdelijk. Maar de belastingdruk wordt zo laag

mogelijk gehouden, zodat hardwerkend Nederland zoveel mogelijk van

het verdiende geld naar eigen keuze kan besteden.

Vertrouwen vormt het uitgangspunt in de omgang van de staat met

burgers. De staat is dienstbaar aan de burgers en aan hun vrijheden.

Bureaucratie en bemoeizucht zijn een niet te onderschatten bedreiging

voor de vrijheid van mensen.

Het bevorderen van de veiligheid van alle burgers, het handhaven van de

openbare orde en het verdedigen van de democratische rechtsorde zijn

kerntaken van de staat. De staat heeft daartoe het geweldsmonopolie.

Nederland dient een rechtsstaat te zijn en te blijven, want alleen in een

rechtsstaat hebben alle burgers gelijke rechten en is een eerlijke

rechtsgang verzekerd. Niet alleen tussen burgers onderling maar ook ten

opzichte van de staat. De staat houdt ongewenste immigratie tegen,

stimuleert integratie en bestrijdt discriminatie.

De VVD staat voor een krachtige parlementaire, vertegenwoordigende

democratie. De VVD strijdt tegen de dictatuur van de meerderheid en

bevordert dat de meerderheid rekening houdt met de opvattingen van de

minderheid en met individuele opvattingen. Als staatsvorm kiest de VVD

voor de constitutionele monarchie onder het Huis van Oranje-Nassau.

Hoeksteen hierbij is de ministeriële verantwoordelijkheid en de

onschendbaarheid van de Koning.

 

 

 

6. De vrije markteconomie

De vrije marktorde is in economische zin de uitdrukking van het liberale

uitgangspunt dat het individu zoveel mogelijk naar eigen keuze over zijn

lot moet kunnen beschikken. In die marktorde worden vraag en aanbod

via het proces van vrije mededinging op elkaar afgestemd. Een vrije

markt garandeert de meest efficiënte toedeling van arbeid, kapitaal,

goederen en diensten en is een voorwaarde voor een optimaal

welvaartsniveau. De staat speelt ten aanzien van de vrije markt de rol

van marktmeester. De VVD strijdt tegen kartelvorming.

Het door de staat gegarandeerde eigendomsrecht is een onmisbare pijler

onder de individuele vrijheid. De VVD bevordert het particulier eigendom

en stimuleert ondernemerschap. De VVD verwelkomt de groei van

wetenschappelijke kennis en technologische vooruitgang op het gebied

van de duurzame zorg voor natuur, milieu en energievoorziening.

Relevante ethische vragen dienen zorgvuldig te worden beantwoord,

zonder een onredelijke afkeer van het onbekende.

Iedereen heeft de verantwoordelijkheid in zijn eigen levensonderhoud te

voorzien. Wie daar niet in slaagt, kan een beroep doen op de staat. Dat

beroep is tijdelijk en is erop gericht zo snel mogelijk weer aan het werk te

kunnen. Alleen diegenen die daartoe om dwingende fysieke of psychische

redenen niet in staat zijn mogen rekenen op blijvende ondersteuning.

 

 

 

7. De internationale rechtsorde

In de wereld dient de Nederlandse regering op te komen voor het

nationaal belang. Zij draagt daarnaast actief bij aan het versterken van

een internationale rechtsorde en het beschermen van de mensenrechten.

De VVD zet zich in voor wereldwijde vrijhandel. Zij verzet zich tegen

tariefmuren, staatssteun en andere vormen van marktafscherming.

Ontwikkelingssamenwerking richt zich op het bevorderen van de

zelfstandige kracht van mensen in ontwikkelingslanden.

De VVD ziet Europese samenwerking als een effectief middel om vrijheid

en welvaart te vergroten; zowel in Nederland als in de andere lidstaten

van de Europese Unie (EU). De EU concentreert zich op haar kerntaken

door zich te richten op de gemeenschappelijke markt en

grensoverschrijdende problemen en kansen. Voor het overige treedt de

EU niet in de bevoegdheden van de lidstaten.

Het internationale terrorisme vormt een voortdurende bedreiging voor

onze veiligheid. De VVD bevordert een sterke defensie in NAVO-verband

om externe gevaren effectief het hoofd te kunnen bieden.

 

 

TOELICHTING

Het individu, de samenleving en de rol van de staat

Het liberalisme ontstond in de zeventiende eeuw uit de strijd tegen de

absolute staatsmacht en de godsdienstoorlogen. Het liberalisme is een

politieke stroming die een groot vertrouwen heeft in de kracht van ieder

mens, om het eigen leven vorm te geven in vrijheid. Met besef van

verantwoordelijkheid voor de omgeving, voor de opvoeding van de eigen

kinderen en voor de samenleving. Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn de

leidende beginselen. Daaruit vloeien andere beginselen voort:

gelijkwaardigheid, verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid. Maar

ook zelfbeschikking, recht op privacy, rechtsstatelijkheid en democratie.

 

 

 

Hoe iemand zich ontwikkelt, wat belangrijk wordt gevonden, met wie

activiteiten op touw worden gezet, hoe geld wordt verdiend: dat weten

mensen zelf het beste. Politiek moet de voorwaarden scheppen. Juist het

respect voor ieders individuele vrijheid maakt onze samenleving

rijkgeschakeerd, hecht en weerbaar.

Vanzelfsprekend zijn regels nodig om met zestien miljoen mensen samen

te leven. In hun privédomein daarentegen komt mensen maximale

vrijheid toe. Dit vergt uiterste terughoudendheid van de staat op het

gebied van privézaken zoals levensstijl, levensvervulling, seks,

ouderschap, omgang met ziekte en dood. De staat moet wel ingrijpen als

er misstanden plaatshebben, zoals kindermishandeling of huiselijk

geweld. Hij mag echter niet, hoe goed bedoeld ook, de mens opleggen

hoe te leven en hoe te sterven. Het zelfbeschikkingsrecht is voor liberalen

van grote waarde.

 

 

 

Liberalen zijn van mening dat zelfstandige en zelfbewuste individuen in de

praktijk ook de meest sociale wezens zijn. Mensen leven hun leven in

vrijheid in het gezin (inclusief bredere familieverbanden en

vriendenkringen), de kerk, de school en de vereniging. Deze instellingen

zijn voor het bezielend verband in de samenleving van groot belang, en

dienen zoveel mogelijk tegen staatsinmenging beschermd te worden. Al

spelend, werkend en levend leert de mens er de voorwaarden van vrijheid

kennen: rechtvaardigheidsgevoel, praktische redelijkheid, burgermoed en

vooral de gulden regel "doe een ander niet aan, wat u zelf niet wenst te

ondergaan''.

 

 

 

De vrijheid moet soms worden veroverd op de staat, soms met de staat.

De staat is er van en voor de burgers. Zonder staat geen burgerlijke en

politieke vrijheid, geen vrije markt, geen goed georganiseerde

samenleving, geen openbare orde. Maar de staat moet niet teveel willen

regelen en beloven. Dat maakt mensen afhankelijk van de staat en leidt

tot onvrede. Liberalen verwerpen dan ook de gedachte dat de staat

leidend moet zijn in het streven naar geluk.

De VVD wil een krachtige, kleine staat die zich concentreert op het

bevorderen van onderwijs, veiligheid en defensie, op de aanleg van

wegen en spoor en op de gezondheidszorg, de sociale zekerheid en het

behoud van ons cultureel erfgoed.

De staat moet betrouwbaar zijn, de kwaliteit van de uitvoering hoog.

Liberalen verzetten zich tegen regeldruk en schaalvergroting. Vakmensen

mogen niet in de weg worden gezeten door managementlagen.

 

 

 

De VVD hecht grote waarde aan de gelijkwaardigheid van man en vrouw,

gelovig en niet gelovig, blank en zwart, homo en hetero. Het individu

beschikt over een aantal onvervreemdbare vrijheden die de staat niet

mag aantasten. Verder zijn en blijven kerk en staat in onze democratische

rechtsstaat van elkaar gescheiden. Bij de omgang met andere culturen en

religies mag verdraagzaamheid nooit uitmonden in toegeeflijkheid.

Verdraagzaamheid eindigt waar zij op onverdraagzaamheid stuit.

 

 

 

De VVD is overtuigd van de kracht van de Nederlandse samenleving, onze

wortels, onze taal, onze geschiedenis, onze Grondwet. Bovenal is de VVD

overtuigd van de kansen die de toekomst Nederland en het vrije individu

biedt.