1. Missie en Visie
De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) wil een Nederland waar
mensen de ruimte krijgen. De ruimte om iets buitengewoons te maken
van hun leven. Om het leven niet zomaar voorbij te laten gaan, maar het
juist met verve te leven.
De VVD gaat in het offensief tegen de terreur van de middelmaat. Vóór de
hardwerkende Nederlander die vorm en inhoud geeft aan de eigen
toekomst. Vóór vakmensen, leraren, politieagenten en wie werkt in de
verzorging. Vóór wie het lef heeft een eigen bedrijf te beginnen. De VVD
strijdt voor verheffing van de onderklasse: door goed onderwijs en door
mensen niet afhankelijk te maken van de overheid maar hen te helpen op
eigen benen te staan.
De VVD wil er zijn voor ieder die iets van zijn of haar leven wil maken.
De VVD is optimistisch. Over de toekomst, over de kansen van komende
generaties. Over een sterk, toonaangevend Nederland in Europa en de
wereld. Nederland heeft een rijke traditie van eigen initiatief, optimisme
en durf. De Nederlandse droom is nauw verbonden met de liberale droom.
2. Vrijheid en Verantwoordelijkheid
De VVD is een liberale partij. Zij beschouwt de individuele vrijheid, zowel in geestelijk als
in materieel opzicht, als het hoogste goed. Ieder mens heeft recht op vrijheid van
meningsuiting en op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer, integriteit van het
eigen lichaam en zelfbeschikking. Voorts beschouwt de VVD de verantwoordelijkheid als
het ethisch fundament onder een samenleving van vrije mensen. Vrijheid en
verantwoordelijkheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ieder mens draagt in
vrijheid niet alleen de verantwoordelijkheid voor zichzelf, maar houdt ook rekening met
de vrijheid van anderen en met de vrije samenleving als geheel.
Uit vrijheid en verantwoordelijkheid vloeien andere liberale beginselen
voort: gelijkwaardigheid, verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid.
De VVD staat open voor iedereen die met haar de liberale beginselen
deelt. Zij wil de plek zijn voor alle mensen die zich met rede en passie
willen inzetten voor het vergroten van het liberale gehalte van de
samenleving.
3. Het belang van onderwijs
Toegang tot hoogwaardig en passend onderwijs is onontbeerlijk om het
vrije individu in zijn kracht te zetten. Onderwijs verheft mensen uit
achterstand en armoede. Het zorgt voor het leren ontwikkelen van een
eigen mening, draagt bij aan eerlijke kansen en daagt uit tot excelleren.
Goed onderwijs gedijt het beste in een kleinschalige omgeving. Leraren
zijn voor de VVD de sleutel tot succes in het onderwijs. Zij dienen de
ruimte te krijgen om hun vak optimaal uit te oefenen. De overdracht van
kennis en kunde is en blijft de eerste taak van het onderwijs.
4. De hechte samenleving
De mens is een sociaal wezen. Het bezielend verband in onze
samenleving wordt niet van bovenaf opgelegd, maar komt tot stand
dankzij vrijwillige relaties tussen vrije mensen. Het staat elk mens vrij om
de sociale relaties van zijn of haar keuze aan te gaan, net zoals het
iedereen vrij staat weer uit die verbanden te treden.
Goed burgerschap, ook van immigranten, houdt in dat een individu zich in
zijn handelen rekenschap geeft van de cultuur en de bijbehorende
normen van onze samenleving. De Nederlandse samenleving vindt haar
oorsprong in de joods-christelijke traditie, het humanisme en de
Verlichting. Deze beschavingsfundamenten vormen samen met de
Nederlandse taal, de vaderlandse geschiedenis en de Grondwet de
grondslag voor onze nationale identiteit.
5. De democratische rechtsstaat
De VVD streeft naar een krachtige, kleine staat met gezonde
overheidsfinanciën. Alleen taken die de samenleving van belang vindt en
die niet of niet zelfstandig door individuen of groepen kunnen worden
vervuld, behoort de staat te stimuleren dan wel op zich te nemen.
Belastingheffing is onvermijdelijk. Maar de belastingdruk wordt zo laag
mogelijk gehouden, zodat hardwerkend Nederland zoveel mogelijk van
het verdiende geld naar eigen keuze kan besteden.
Vertrouwen vormt het uitgangspunt in de omgang van de staat met
burgers. De staat is dienstbaar aan de burgers en aan hun vrijheden.
Bureaucratie en bemoeizucht zijn een niet te onderschatten bedreiging
voor de vrijheid van mensen.
Het bevorderen van de veiligheid van alle burgers, het handhaven van de
openbare orde en het verdedigen van de democratische rechtsorde zijn
kerntaken van de staat. De staat heeft daartoe het geweldsmonopolie.
Nederland dient een rechtsstaat te zijn en te blijven, want alleen in een
rechtsstaat hebben alle burgers gelijke rechten en is een eerlijke
rechtsgang verzekerd. Niet alleen tussen burgers onderling maar ook ten
opzichte van de staat. De staat houdt ongewenste immigratie tegen,
stimuleert integratie en bestrijdt discriminatie.
De VVD staat voor een krachtige parlementaire, vertegenwoordigende
democratie. De VVD strijdt tegen de dictatuur van de meerderheid en
bevordert dat de meerderheid rekening houdt met de opvattingen van de
minderheid en met individuele opvattingen. Als staatsvorm kiest de VVD
voor de constitutionele monarchie onder het Huis van Oranje-Nassau.
Hoeksteen hierbij is de ministeriële verantwoordelijkheid en de
onschendbaarheid van de Koning.
6. De vrije markteconomie
De vrije marktorde is in economische zin de uitdrukking van het liberale
uitgangspunt dat het individu zoveel mogelijk naar eigen keuze over zijn
lot moet kunnen beschikken. In die marktorde worden vraag en aanbod
via het proces van vrije mededinging op elkaar afgestemd. Een vrije
markt garandeert de meest efficiënte toedeling van arbeid, kapitaal,
goederen en diensten en is een voorwaarde voor een optimaal
welvaartsniveau. De staat speelt ten aanzien van de vrije markt de rol
van marktmeester. De VVD strijdt tegen kartelvorming.
Het door de staat gegarandeerde eigendomsrecht is een onmisbare pijler
onder de individuele vrijheid. De VVD bevordert het particulier eigendom
en stimuleert ondernemerschap. De VVD verwelkomt de groei van
wetenschappelijke kennis en technologische vooruitgang op het gebied
van de duurzame zorg voor natuur, milieu en energievoorziening.
Relevante ethische vragen dienen zorgvuldig te worden beantwoord,
zonder een onredelijke afkeer van het onbekende.
Iedereen heeft de verantwoordelijkheid in zijn eigen levensonderhoud te
voorzien. Wie daar niet in slaagt, kan een beroep doen op de staat. Dat
beroep is tijdelijk en is erop gericht zo snel mogelijk weer aan het werk te
kunnen. Alleen diegenen die daartoe om dwingende fysieke of psychische
redenen niet in staat zijn mogen rekenen op blijvende ondersteuning.
7. De internationale rechtsorde
In de wereld dient de Nederlandse regering op te komen voor het
nationaal belang. Zij draagt daarnaast actief bij aan het versterken van
een internationale rechtsorde en het beschermen van de mensenrechten.
De VVD zet zich in voor wereldwijde vrijhandel. Zij verzet zich tegen
tariefmuren, staatssteun en andere vormen van marktafscherming.
Ontwikkelingssamenwerking richt zich op het bevorderen van de
zelfstandige kracht van mensen in ontwikkelingslanden.
De VVD ziet Europese samenwerking als een effectief middel om vrijheid
en welvaart te vergroten; zowel in Nederland als in de andere lidstaten
van de Europese Unie (EU). De EU concentreert zich op haar kerntaken
door zich te richten op de gemeenschappelijke markt en
grensoverschrijdende problemen en kansen. Voor het overige treedt de
EU niet in de bevoegdheden van de lidstaten.
Het internationale terrorisme vormt een voortdurende bedreiging voor
onze veiligheid. De VVD bevordert een sterke defensie in NAVO-verband
om externe gevaren effectief het hoofd te kunnen bieden.
TOELICHTING
Het individu, de samenleving en de rol van de staat
Het liberalisme ontstond in de zeventiende eeuw uit de strijd tegen de
absolute staatsmacht en de godsdienstoorlogen. Het liberalisme is een
politieke stroming die een groot vertrouwen heeft in de kracht van ieder
mens, om het eigen leven vorm te geven in vrijheid. Met besef van
verantwoordelijkheid voor de omgeving, voor de opvoeding van de eigen
kinderen en voor de samenleving. Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn de
leidende beginselen. Daaruit vloeien andere beginselen voort:
gelijkwaardigheid, verdraagzaamheid en sociale rechtvaardigheid. Maar
ook zelfbeschikking, recht op privacy, rechtsstatelijkheid en democratie.
Hoe iemand zich ontwikkelt, wat belangrijk wordt gevonden, met wie
activiteiten op touw worden gezet, hoe geld wordt verdiend: dat weten
mensen zelf het beste. Politiek moet de voorwaarden scheppen. Juist het
respect voor ieders individuele vrijheid maakt onze samenleving
rijkgeschakeerd, hecht en weerbaar.
Vanzelfsprekend zijn regels nodig om met zestien miljoen mensen samen
te leven. In hun privédomein daarentegen komt mensen maximale
vrijheid toe. Dit vergt uiterste terughoudendheid van de staat op het
gebied van privézaken zoals levensstijl, levensvervulling, seks,
ouderschap, omgang met ziekte en dood. De staat moet wel ingrijpen als
er misstanden plaatshebben, zoals kindermishandeling of huiselijk
geweld. Hij mag echter niet, hoe goed bedoeld ook, de mens opleggen
hoe te leven en hoe te sterven. Het zelfbeschikkingsrecht is voor liberalen
van grote waarde.
Liberalen zijn van mening dat zelfstandige en zelfbewuste individuen in de
praktijk ook de meest sociale wezens zijn. Mensen leven hun leven in
vrijheid in het gezin (inclusief bredere familieverbanden en
vriendenkringen), de kerk, de school en de vereniging. Deze instellingen
zijn voor het bezielend verband in de samenleving van groot belang, en
dienen zoveel mogelijk tegen staatsinmenging beschermd te worden. Al
spelend, werkend en levend leert de mens er de voorwaarden van vrijheid
kennen: rechtvaardigheidsgevoel, praktische redelijkheid, burgermoed en
vooral de gulden regel "doe een ander niet aan, wat u zelf niet wenst te
ondergaan''.
De vrijheid moet soms worden veroverd op de staat, soms met de staat.
De staat is er van en voor de burgers. Zonder staat geen burgerlijke en
politieke vrijheid, geen vrije markt, geen goed georganiseerde
samenleving, geen openbare orde. Maar de staat moet niet teveel willen
regelen en beloven. Dat maakt mensen afhankelijk van de staat en leidt
tot onvrede. Liberalen verwerpen dan ook de gedachte dat de staat
leidend moet zijn in het streven naar geluk.
De VVD wil een krachtige, kleine staat die zich concentreert op het
bevorderen van onderwijs, veiligheid en defensie, op de aanleg van
wegen en spoor en op de gezondheidszorg, de sociale zekerheid en het
behoud van ons cultureel erfgoed.
De staat moet betrouwbaar zijn, de kwaliteit van de uitvoering hoog.
Liberalen verzetten zich tegen regeldruk en schaalvergroting. Vakmensen
mogen niet in de weg worden gezeten door managementlagen.
De VVD hecht grote waarde aan de gelijkwaardigheid van man en vrouw,
gelovig en niet gelovig, blank en zwart, homo en hetero. Het individu
beschikt over een aantal onvervreemdbare vrijheden die de staat niet
mag aantasten. Verder zijn en blijven kerk en staat in onze democratische
rechtsstaat van elkaar gescheiden. Bij de omgang met andere culturen en
religies mag verdraagzaamheid nooit uitmonden in toegeeflijkheid.
Verdraagzaamheid eindigt waar zij op onverdraagzaamheid stuit.
De VVD is overtuigd van de kracht van de Nederlandse samenleving, onze
wortels, onze taal, onze geschiedenis, onze Grondwet. Bovenal is de VVD
overtuigd van de kansen die de toekomst Nederland en het vrije individu
biedt.